HALK EDEBİYATI


Atasözleri

Atasözleri, yüzyıllar boyunca insanlar tarafından tecrübe edilmiş, doğruluğu
deneylerle kanıtlanmış ve günümüze ulaşmış, geçmiş tecrübelerini nasihat
şeklinde anlatan, milletin ortak malı olmuş sözlerdir. Kırklareli’de söylenen
atasözlerinin bir kısmı muhakkak ki ülkemiz genelinde bilinmektedir. Bölgesel
olarak söylenen atasözlerinden bir kısmına şöyle örnek verilebilir:

Bağda izin olsun, yemeğe yüzün olsun.
Eşeğin canı yanarsa, yarış atını geçer.
Harman döven öküzün ağzı bağlanmaz.
Keçinin yemediği ot, karnını ağrıtır.
Mart ayı dert ayı, bir sepet saman ver Ali dayı.
Tutulan kısrak, harmanı döver.
Ver yiyeyim, ört yatayım.

Bilmeceler

Uzun kış gecelerinde, aile toplantılarında söylenip ortamı neşelendiren, insanı
düşünmeye sevk eden halk edebiyatı ürünlerinden biri de bilmecelerdir.
Kırklareli’de halk arasında söylenen bilmecelerden bazıları şunlardır:

Ağaç üstünde kara şopar. (Zeytin)
Çarşıda satılmaz, elle tutulmaz
Ondan daha tatlı bir şey bulunmaz. (Uyku)
Dağdan gelir sekerek
Kara üzüm dökerek. (Keçi)
Hey gidinin poturu
Ev üstünde oturu (Baca)
Karşıdan baktım pek çok
Yanına vardım hiç yok. (Sis)

Deyimler

Deyimler, kendi anlamından biraz daha farklı anlam taşıyan, kalıplaşmış kelime
veya kelime gruplarıdır. Kırklareli’de derlenmiş deyimlerden bazıları şunlardır:

El etek çekmek
Fıkır fıkır kaynamak
Nal çakmak
Var delisi olmak
Yaş yere basmamak.

Maniler

Maniler; yazarı bilinmeyen, anlatılmak istenen tema genellikle son iki dizesinde
yer alan, konuları aşk, özlem ve ayrılık olan, kafiye düzeni, (a,a,b,a) şeklindeki
anonim folklor ürünleridir. Halk arasında yaygın olarak söylenen manilerden
birkaç örnek:

Ayva gömdüm samana
Dumana bak dumana
Şoför yarim var iken
Gider miyim çobana?
Bahçelerde sardunya
Sardunyayı kırdın ya
İstemiyom dermişsin
Yine bana kaldın ya.
Elimde zilli dare
Taştan olur minare
Çok isteştik sevdiğim
Vermiyorlar ne çare
Karahalil üç bölüm
Yavaş geliyor gülüm
Bana yardan ayrılmak
Ölüm geliyor ölüm.
Saçını tarıyorsun
Sen güzel arıyorsun
Güzeli arar iken
Benden de kalıyorsun.

Ninniler

Ninniler, annelerin çocuklarını uyutmak için söyledikleri türkülerdir. Ninni,
çocuğun altı temizlenip karnı doyurulduktan sonra yüksek sesle başlanıp,
çocuğun uyumasına doğru alçalan bir sesle söylenir. Kırklareli ve çevresinde
söylenen ninnilere bir örnek:

Dandini dandini danalı kuzu
Elleri ayakları kınalı kuzu
Asmaya kurdum salıncak
Eline de verdim oyuncak
Yine de uyumadı gitti
Şu küçücük yumurcak
Eee eee ee şimdi
Bir eşek buldum ben şimdi
Sahibi geldi ee şimdi
Ooo kuşu
Nerelerde su kuşu
Çalılıkta yuvası
Mamacık getir babası
Dandini dandini dastana
Danalar girmiş bostana
Kov bostancı dananı
Yemesin bizim bostanı
Eh ee ee Allah
Uykucuklar ver Allah

Tekerlemeler

Tekerlemeler, çocukların sokakta oyun oynamaya, masal anlatmaya
başlamadan önce söyledikleri veya bir grubu güldürmek için kafiye
düzeninden faydalanarak, şaşırtmaya ve tuhaflığa yönelik söylenen halk
edebiyatı ürünleridir.

Laleli Belkız
İçeriye gir kız
İpte atla kız
Dışarıya çok kız
Tarhana tartar
Boğazımı yırtar
Baklava kardeş
Gel beni kurtar

Türküler

Yöreye ait pek çok türkü mevcuttur. Sevgiyi, acıyı, gurbeti ve özlemi konu
edinmiş türküler olduğu gibi, geçmişte Osmanlı sınırları içinde olup da 1877-78
Osmanlı-Rus Savaşı ile kaybedilen topraklar ile ilgili de pek çok türkü
söylenmektedir. Türkülerin bir kısmı Balkan göçmenleri ile yurda gelmişken, bir
kısmı da yerli halk tarafından üretilmiş ve yaşatılmıştır.
Yöreye ait pek çok türküden birkaçı şöyledir:

1. “Ah Selanik”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 16 Temmuz 1947 tarihinde, Kasap Tahsin’den,
Vize’de derlenmiştir.

2. “Akça Köyün Bağları”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 09 Ağustos 1947 tarihinde Arife TİMUR’dan
derlenmiştir.

3. “Alim Gitme Pazara”

4. “Avlu Dibi”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 15 Ağustos 1947 tarihinde, Fatma GÜRSU’dan,
Kırklareli’nde derlenmiştir.

5. “Ayşem”

6. “Bahçelerde Biberiye”
TRT Müzik Dairesi THM repertuarı sıra no: 1366’da kayıtlı olan türkü, Aşık Ali TAMBURACI
tarafından derlenmiş ve Nida TÜFEKÇİ tarafından notaya alınmıştır. Türkünün sözleri
şöyledir:

Bahçelerde biberiye
Şişe dolu anberiye
Sen benimsin gel beriye
Aman aman aman balabancı
Sol yanında vardır sancı
Aman makidonlu makidonlu
Güzellerin içinde pek şanlı.
Bahçelerde olur marul
Sular akar harıl harıl
İnce belden sıkı sarıl
Aman aman balabancı
Sol yanımda vardır sancı
Aman makidonlu makidonlu
Güzellerin içinde pek şanlı
Bahçelerde olur haşhaş
Rakı içtim oldum serhoş
Ela gözler olur bir hoş
Aman aman balabancı
Sol yanımda vardır sancı
Aman makidonlu makidonlu
Güzellerin içinde pek şanlı.

7. “Bahçelerde Yeşil Mazı”

8. “Bana Derler Gazi Boşnak”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 16 Temmuz 1947 tarihinde Ahmet KÖK’ten,
Kırklareli’de derlenmiştir.

9. “Ben Gitmem İnekliye”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 14 Ağustos 1947 tarihinde, Aşık Ali TANBURACI’dan,
Kırklareli’de derlenmiştir.

10. “Budin”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 16 Temmuz 1947 tarihinde Ahmet AŞIK’tan Vize İlçesi,
Evrenli Köyü’nde derlenmiştir.

11. “Candarmanın Kılıcı”

12. “Çayıra Serdim Postu”

13. “Derdim Çoktur”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 15 Ağustos 1947 tarihinde Vahid Lütfi SALCIdan,
Kırklareli’de derlenmiştir.

14. “Dere Geliyor Dere”
Saadet KARACA’dan derlenmiştir.

15. “Giderim Giderim Varna Görünmez”
Zekeriya KURTULMUŞ tarafından 21 Eylül 1993 tarihinde Sezai ÇETİN’den, Kırklareli
Merkez ilçeye bağlı Çeşmeköy’de derlenmiş ve Kırklareli İl Kültür Müdürlüğü Folklor
Araştırması arşivine alınmıştır.
Türkünün sözleri şöyledir:

Giderim giderim ooof
Varna görünmez
Dönerim arkama bakarım ooof
Kimseler gelmez
Dönerim arkama bakarım ooof
Kimseler gelmez
Babam da ihtiyar ooof
Ata binemez
Nişanlım küçüktür ağ-beyler ooof
Yolları bilmez.
Nişanlım küçüktür ağ-beyler ooof
Yolları bilmez.
Söyle Elif kız söyle ooof
Türkünü söyle
Türkü de bilmiyom ağ-beyler ooof
Kuran okurum.
Türkü de bilmiyom ağ-beyler ooof
Kuran okurum.
Esvaplarım sandıkta ooof
Basılı kaldı.
Evde nişanlım ağ-beyler ooof
Yasılı kaldı.
Evde nişanlım ağ-beyler ooof
Yasılı kaldı.
Yetişin kardaşlar yetişin ooof
Aldılar beni
Deli de orman şaykaları ooof
Çaldılar beni
Deli de orman şaykaları ooof
Çaldılar beni

16. “Grep”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 09 Ağustos 1947 tarihinde Zehra KAHRAMANLAR’dan
Kırklareli’de derlenmiştir.

17. “Hasseler Giymiş”
Muzaffer SARISÖZEN tarafından 16 Temmuz 1947 tarihinde Mehmet GEÇİT’ten Vize
İlçesi’nde derlenmiştir.

18. “Haticem”

19. “İnce Giyerim İnce”
Yöreye ait türkünün sözleri şöyledir:

İnce giyerim ince
Pembe yakışır gence
İnce giyerim ince
Pembe yakışır gence
İnsan bir hoş oluyor
Sevdiğini görünce
İnsan bir hoş oluyor
Sevdiğini görünce
Of sen yana, ben cama
İkimizin resmini çıkarsınlar yan yana
Derelerin çakılı
Nerden aldın akılı
Döne döne oynuyor
Ağabeyimin çakırı
Of sen yana, ben cama
İkimizin resmini çıkarsınlar yan yana
Dereler çakıl taşlı
Ördekler yeşil başlı
Benim sevdiğim dilber
Al yanak kalem kaşlı
Of sen yana, ben cama
İkimizin resmini çıkarsınlar yan yana

20. “İn Dereye”

21. “Kırmızı Gül”
Aşık Ali TAMBURACI tarafından derlenmiştir.

22. “Yar Yalelellim Hüseyin Derler Adıma”
Faruk YILMAZ tarafından Merkez İlçe Çeşmeköy’de Sezai ÇETİN’den derlenmiştir.
Türkünün sözleri şöyledir:

Yar yar yalelellim var
Hüseyin derler adıma(aman)
Doyum olmaz tadıma
Eller ne derse desin(aman)
Ben varacam inadıma
Yaleli yalelelli yalelelli aman
Yaleli yalelelli yalelelli
Yar yar yalelellim yar
Harmanda misirim var(aman)
Duvarda hasırım var
Seni gidi gavurun kızı(aman)
Neremde kusurum var
Yaleli yalelelli yalelelli aman
Yaleli yalelelli yalelelli
Yar yar yalelellim yar
Ezme ile yar ezme ile(aman)
Yar bulunur mu gezme ile
Çok cici kızlar kandırdım(aman)
Kaşımı da gözümü süzme ilen.
Yaleli yalelelli yalelelli aman
Yaleli yalelelli yalelelli

Belediyemizin Yeni Logosu Hangisi Olsun

Logo 1
Logo 2

Anket sonuçlarını gör.
30°C
Az Bulutlu


EURO 4,1102 TL
DOLAR 3,4942 TL
IMKB 108594 TL
ALTIN 144,399 TL